بخونید، خونده بشید!
فضای ضد دانش در جوامع امروزی
بخونید، خونده بشید!
موضوع آزاد
این مطلب به بعدا می خوانم شما افزوده شد!
خودت انتخاب کن
اختصاصی موضوع آزاد
رسول جعفریان رسول جعفریان

رسول جعفریان، روحانی و پژوهشگر تاریخ ایرانی‌است، وی اکنون استاد گروه تاریخ دانشگاه تهران، رئیس کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران و رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران می‌باشد.

دنبال کن
فضای ضد دانش در جوامع امروزی
9 دقیقه مطالعه / 6 ماه پیش
img-content
فضای ضد دانش در جوامع امروزی

امروزه نه فقط در جوامع عقب افتاده و نیمه توسعه یافته، که در کشورهای مترقی و پیشرفته هم، اظهارات به ظاهر عالمانه اما در اصل تهی از حقیقت، فراوان است. این مطالب، در حوزه های مختلف وجود دارد. از تاریخ گرفته تا پزشکی. علوم تربیتی حجم بالایی از این ادعاهای دروغ را در خود جای می دهد. رشته هایی که امکان سنجش گزاره های آنها به راحتی وجود ندارد، بیشتر درگیر این فاجعه ضد علمی هستند. مثلا در حوزه تاریخ، هر چه فضای تاریخی و جغرافیایی انتخاب شده بزرگتر باشد، دروغ گفتن راحت تر است. در تاریخ تمدنها، می شود ادعاهای عجیب کرد که شاید برای چند دهه بلکه بیشتر همه را سرکار می گذارد. اگر شما آدم مهمی شده باشید، مثلا به خاطر کلمات قصاری که مردم از شما بپسندند، به راحتی می توانید دروغ های شاخدار بگویید و به عنوان حقایق جاودان ثبت شود. مثلا فلان کس، با تبلیغات ناشی از یک فضای معین، تبدیل به پدر طب سنتی در ایران شده و حالا کلمات قصاری از وی شایع می شود که در هیچ لابراتواری سنجیده نشده اما مقبولیت عامه می یابد.. مردم، کف جامعه، نقش مهمی در پذیرش این معانی دارند و به راحتی آنها را نشر می دهند و فضا را از آنها پر می کنند. در حال حاضر دشمن علم همین ها هستند. در جوامعی که خطابه نقش مهمی دارد و در عوض کلاس و درس ضعیف برگزار می شود و تحقیقات بی اهمیت هستند، این مشکل بیشتر وجود دارد. در واقع، فرهنگ شفاهی اگر در جامعه ای مهم باشد، این دشواری در آن زیاد است. گفتن این که مثلا اسکندر چنین و چنان کرد، یا چنگیز یا برخی دیگر، ... بسته به این که قرنها چه تصویری از آنها در اذهان باشد، به راحتی مورد قبول قرار می گیرد. گاهی به نفع غرب گاهی شرق و گاهی افریقا. آدم ها بزرگ و کوچک می شوند و اغلب کسی سوال نمی کند که دلیل آن چیست. فقط ریاضیات است که از این مصیبت در امان است. آزمایش های سنگین در لابراتوراها نیز مانع مهمی بر سر راه ترویج دروغ هستند. در این قبیل جاها، داد و فریاد کردن، راه به جایی نمی برد. اما بسیاری از رشته های علمی دیگر در حوزه های انسانی و اجتماعی، به راحتی پذیرایی دروغ هستند، گاهی حتی بیش از میدان سیاست که در دروغگویی کم نظیر است. چه کسی ادبیات ضد علم را در رشته های مختلف بحث می کند و ضوابط و قوانین و روند آن را توضیح می دهد؟ امروز کتابچه ای دیدم با عنوان «ضد دانش» از تامپسون که تلاش کرده است برخی از زمینه های شیوع این قبیل اظهار نظرهای به ظاهر عالمانه اما در واقع ضد دانش را بحث کند. شهرت کاذب برخی از اشخاص، نقشی که رسانه ها در این باره دارند، ایجاد تشکل های دروغ در حمایت از معرفی نخبگان، و هزار و یک ابزار دیگر که نه دنبال علم، بلکه دنبال تجارت هستند، از ابزارهای ضد دانش تلقی می شوند. حالا که اینترنت آمده، دروغ گویی در حوزه علم، مثل خیلی از حوزه ها، زمینه رشد بهتری پیدا کرده است. فالورهای میلیونی، وبسایت های خبری بسیار پر طرفدار، ابزاری برای طرح دعاوی ضد علم در بسیاری از حوزه ها هستند. مردم سرگردان هم دایما در اینترنت جستجو می کنند و فریب می خورند و در ترویج بیشتر مطالب خلاف که کاملا در دسترس است، تلاش می کنند. تاکنون دولت ها و مراکز علمی شناخته شده، به درستی وارد این حوزه ها نشده و راههایی برای جلوگیری از روش های جدید در نشر مطالب ضد علم را باب نکرده اند. به نظرم، کتاب «ضد دانش» در این زمینه حساسیت خوبی را ایجاد می کند. 

نویسنده
رسول جعفریان
برچسب‌ها
اشتراک گذاری
از همین نویسنده مشاهده همه
img-content
رسول جعفریان رسول جعفریان 14 دقیقه مطالعه | 1 سال پیش
img-content
رسول جعفریان رسول جعفریان 1840 خواننده / 23 دقیقه مطالعه | 1 سال پیش
مطالب مرتبط مشاهده همه
img-content
14 دقیقه مطالعه / 3 ماه پیش
img-content
ارسطو شهابی ارسطو شهابی 10 دقیقه مطالعه | 4 ماه پیش
img-content
محمدرضا ایدرم محمدرضا ایدرم 1752 خواننده / 10 دقیقه مطالعه | 4 ماه پیش
دیدگاه‌ها
comment_icon دیدگاهت رو بنویس...

برای ثبت نظر ابتدا وارد شوید

mozooazad
به مطالعه مطالب خوب و مفید علاقه‌مندید ؟
عضو خبرنامه پرخواننده‌ترین مطالب موضوع آزاد شوید !
* 2 خبرنامه در هفته. بهترین مطالب موضوع آزاد.
تمامی فعالیت‌های این سایت تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران است.