بخونید، خونده بشید!
درباره کدام هویت اصیل حرف می‌زنیم؟
بخونید، خونده بشید!
موضوع آزاد
این مطلب به بعدا می خوانم شما افزوده شد!
خودت انتخاب کن
اختصاصی موضوع آزاد
مهزاد الیاسی مهزاد الیاسی

از این‌که اسم خودم رو بذارم نویسنده، کوله‌گرد، مردم‌شناس یا روزنامه‌نگار پرهیز می‌کنم؛ چون دوست‌دارم هروقت که خواستم هیچ‌کدوم نباشم.

دنبال کن
درباره کدام هویت اصیل حرف می‌زنیم؟
11 دقیقه مطالعه / 3 هفته پیش
img-content
روزنامه شرق روزنامه شرق
روزنامه سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، ورزشی صبح ایران
دنبال کن
درباره کدام هویت اصیل حرف می‌زنیم؟

ابراز تاسف در مورد "هویت افریقایی تیم ملی فرانسه" و لزوم پرهیز از "حریم‌شکنی‌های خانواده ستیز" برای رقم نخوردن "چنین عاقبت ننگینی برای ایران عزیز" در نامه هشدارآمیز سردار نقدی به معصومه ابتکار، نشان داد علی مطهری تنها کسی نیست که با اظهارات عجیب خود در مورد "آوردن غول‌های افریقایی" در تیم ملی فرانسه، بابت از بین رفتن "هویت اصیل فرانسوی" نگران است.

اگر آقایان سردار نقدی و یا علی مطهری در ایران دویست سال پیش قدم می‌زدند می‌توانستند در کوچه، بازار، اندرونی‌ها و گاه زمین‌های کشاورزی و معادن، صدها زن و مرد سیه‌چرده را ببینند که از کشورهای سومالی، تانزانیا، اتیوپی، کنیا و سودان به شکل کنیز و بنده (اغلب خواجه) به ایران آورده شده بودند. به گواهی محمد ابراهیم کازرونی در اواخر دوران محمدشاه تعداد سودانی‌ها در بندرلنگه آنقدر زیاد بود که زبان سودانی در بیشتر خانه‌ها به وفور شنیده می‌شد و در خاطرات لیدی شیل، همسر وزیر مختار انگلیس در اوایل سلطنت ناصرالدین شاه، ثبت شده که سالیانه دو الی سه هزار برده افریقایی از دریای سرخ و زنگبار وارد ایران می‌شده‌ ‌است. از طرفی بین حجاج و زائران ایرانی مرسوم بود که قبل از بازگشت به ایران از بازار غلامان و کنیزان مکه یا کربلا برده خریداری کنند. در نامه‌ای که سال 1266 ق، خطاب به امیرکبیر، صدراعظم وقت، در باب خرید و فروش غلام و کنیز سیاه در بنادر جنوب ایران نوشته شده شرح روشنی از فروش غلام و کنیز سیاه در این مناطق به دست می‌آید. این درست است که بردگان در ایران معمولا به عنوان عضوی از خانواده پذیرفته می‌شدند و حتی امروزه بسیاری به‌کاربردن لغت "برده" را در ایران -با توجه به مغایرت واقعیت با ذهنیتی که در مورد این کلمه وجود دارد- غیرمنصفانه می‌دانند اما چه این اشخاص خریداری شده را برده بنامیم و چه خدمتکار خانگی، زمانی آنقدر زیاده بوده‌اند که ردپای آن را هنوز می‌توان در فرهنگ عامه ایرانیان در شخصیت‌ها و اصطلاحاتی مانند "حاجی فیروز" و "کاکا برزنگی" پی گرفت.   

عاقبت شوم حریم‌شکنی‌های خانواده‌ستیز برای ایران عزیز در آن زمان به کرات اتفاق می‌افتاد. چنانچه مردی در حدی متمول بود که می‌توانست کنیزی افریقایی ابتیاع کند- این امر شامل تعداد کثیری از تجار و بازاریان می‌شد-  آن زن را عقد موقت 99 ساله می‌کرد و زن بخت‌برگشته تنها در صورتی می‌توانست پس از مرگ صاحبش از عاقبت آواره شدن در کوچه و خیابان بگریزد که از او بچه‌دار شده باشد تا بتواند به واسطه فرزند خود وارث باشد. وضعیت در مورد غلامان بهتر بود. داشتن القابی مانند "حاجی" و "آغا" در مورد برخی از تجار و افراد موفق سیاه‌پوست ( بیشتر از نسل دوم) در اواخر دوران قاجار نشان می‌دهد که آنها فارغ از رنگ پوست، به واسطه جنسیت خود بیشتر از زنان افریقایی‌تبار می‌توانستند تحرک اجتماعی داشته باشند. اگرچه باید این نکته را درنظر داشت که بسیاری از زنان و مردان افریقایی‌تبار که به عنوان خدمتکار خانگی، لَه‌لِه یا دَدِه کودکان به خانواده‌ای وارد می‌شدند معمولا تا آخر عمر با احترام و محبت در آن خانواده جا داشتند. اما چه اتفاقی برای چند هزار برده افریقایی که در برهه‌ای از زمان در این سرزمین سکنی گزیدند افتاده‌است؟ آیا آنها ناگهان دسته‌جمعی و چندهزار نفری از ایران غیب شده‌اند؟ حالا کجا هستند؟

دکتر بهناز میرزایی، استاد تاریخ دانشگاه براک کانادا، که بیش از بیست سال در مورد ایرانی‌های افریقایی تبار مطالعه کرده درمصاحبه‌ای با نشریه Middle East Eye تخمین می‌زند که حدود ده تا پانزده درصد جمعیت جنوب ایران می‌تواند به عنوان ایرانی افریقایی‌تبار شناخته شود. درست است که برخی شواهد تاریخی قبل از دوران اسلامی به وجود ساکنان سیاه‌پوست خوزستان و استان‌های ساحلی دلالت دارد اما اغلب سیه‌چردگان جنوب ایران از بازماندگان بردگان افریقایی هستند که در همان حوالی دروازه‌های ورودی‌شان به ایران سکنی گزیده‌اند. بنابراین تیرگی رنگ تمام ساکنان جنوب ایران برخلاف تصور به دلیل گرما یا آفتاب شدید نیست و البته آنها بازمانده تسلط صدساله پرتغالی‌ها در جنوب ایران نیستند. امروزه ما روستاهای صددرصد سیاه‌پوست و افریقایی‌تبار در استان‌های سیستان و بلوچستان، هرمزگان و بوشهر داریم و پراکندگی گسترده جمعیت افریقایی‌تبار در استان‌های جنوبی به راحتی قابل مشاهده است.

تاریخ نشان می‌دهد که تنها فرانسه مهاجر سیاه‌پوست ندارد. ما هم سیاه‌پوست داشته‌ و هنوز داریم. آنها ایرانی هستند. بیش از دو قرن در این سرزمین زندگی کرده‌اند، با فارس‌ها و دیگر اقوام ایرانی وصلت کرده‌اند، امتزاج، تاثیر و تاثر فرهنگی فراوانی اتفاق افتاده است ولی هنوز هم رجل سیاسی ما وجودشان را به عنوان یک ایرانی به رسمیت نمیشناسند.

اگر فرانسه آنقدر هوشمند است که جام‌جهانی را با کمک قوای بدنی افریقایی‌تبارهایی که تنها دو یا سه نسل در آن کشور زندگی کرده‌اند به خانه می‌برد ما آنقدر فهمیده نبودیم که از قدرت بدنی مردمان سیاه‌پوست ایرانی که قرن‌ها در این مملکت زندگی کرده‌اند در همین زمینه استفاده کنیم، حالا پذیرفتن حق و مهیا کردن امکان عضویت آنها در مشاغل دولتی و رده بالا، شورای روستا و شهر، نماینده مجلس، وزیر و رئیس‌جمهور شدن به کنار.

نویسنده
مهزاد الیاسی
برچسب‌ها
اشتراک گذاری
از همین وب‌سایت مشاهده همه
img-content
12 دقیقه مطالعه / 1 هفته پیش
img-content
12 دقیقه مطالعه / 7 ماه پیش
از همین نویسنده مشاهده همه
img-content
like1K
tag
مهزاد الیاسی مهزاد الیاسی 1472 خواننده / 9 دقیقه مطالعه | 1 سال پیش
img-content
مهزاد الیاسی مهزاد الیاسی 5 دقیقه مطالعه | 1 سال پیش
مطالب مرتبط مشاهده همه
img-content
10 دقیقه مطالعه / 1 روز پیش
img-content
مهزاد الیاسی مهزاد الیاسی 6 دقیقه مطالعه | 1 روز پیش
img-content
12 دقیقه مطالعه / 1 هفته پیش
دیدگاه‌ها
comment_icon دیدگاهت رو بنویس...

برای ثبت نظر ابتدا وارد شوید

mozooazad
به مطالعه مطالب خوب و مفید علاقه‌مندید ؟
عضو خبرنامه پرخواننده‌ترین مطالب موضوع آزاد شوید !
* 2 خبرنامه در هفته. بهترین مطالب موضوع آزاد.
تمامی فعالیت‌های این سایت تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران است.