بخونید، خونده بشید!
آیا علم نوعی سبک زندگی است؟
بخونید، خونده بشید!
موضوع آزاد
این مطلب به بعدا می خوانم شما افزوده شد!
خودت انتخاب کن
اختصاصی موضوع آزاد
عرفان خسروی عرفان خسروی

دیرینه‌شناس، آناتومیست، ژورنالیست و مروج علم

دنبال کن
آیا علم نوعی سبک زندگی است؟
11 دقیقه مطالعه / 1 سال پیش
img-content
آیا علم نوعی سبک زندگی است؟

بارها پرسیده‌اند: «علم به چه درد می‌خورد؟» و همیشه چنین پاسخ دادم: «انتظار هیچ فایده‌ای از علم نداشته باشید»! آن‌چه که به کار می‌آید علم نیست، بلکه دانش است و میان علم و دانش تفاوت‌هایی است. دانش شاید از راه علم فراهم شده باشد، شاید هم نه. درختان باغ علم نیز به جز دانش، میوه‌های دیگری می‌آورند که اغلب فراموش می‌کنیم این‌ها هم ثمرات این باغ اند؛ از جمله آن‌ها، پرسش‌های تازه اند؛ بذرهایی برای درختانی نو‌ در باغ علم.

دانش‌هایی که به درد خورند، گرچه بر شاخ علم شکوفا شدند، اما همه چیز را به ما نمی‌گویند. دانش به فناوری می‌رسد، همچون میوه‌ای شهدآلود و شیرین که به مذاق همه آدمیان خوش می‌آید؛ اما این تمایل غریزی دست ما کاری داده که از کار گذشته. اکنون جز دوراندیشی علمی نمی‌تواند ما را از شر فناوری‌های خودمان [پلاستیک و صنایع طبیعت‌خوار…] نجات دهد؛ شکوفه دیگری از باغ علم که می‌تواند صورت‌بندی اخلاقی بپذیرد یا مبنای نگرش‌های فلسفی باشد.

با این حساب بار دیگر که به کاربردهای علم در زندگی فکر می‌کنیم، بهتر است به اشتباه یاد کاربردهای دانش یا فناوری نیافتیم! بیشتر آدم‌ها هنگام خوردن پیتزا، یاد محاسبه شعاع و محیط و مساحت دایره نمی‌افتند؛ هنگام بنزین‌زدن، به ترکیب شیمیایی آن فکر نمی‌کنند؛ یا وقتی فوتبال بازی می‌کنند، جز محاسبات ناخودآگاه و نادقیق و کمابیش غریزی، معیاری برای تعیین قدرت ضربه پای خود ندارند. این تصوری مبتذل و سطحی است که فکر کنیم این‌ها کاربردهای علم در زندگی ما هستند.

علم برای ما فایده‌ای نخواهد داشت، مگر این‌که به زندگی ما سبک و رنگ و شکل ببخشد. اندیشیدن حائرانه درباره چیزها، کنجکاوی‌های بی‌پایان، شک‌کردن درباره هر چیز [بخصوص درباره خود علم و فایده‌های آن] و البته پویایی همیشگی و جویندگی دائمی در پی شگفتی‌های نو، سایه‌روشن‌های علم بر دقایق زندگی کسی است که خود را رهنورد راه علم می‌داند.

ریشه‌های درختان باغ علم در همان خاکی دویده‌اند که جوهر وجود انسان است؛ درست مانند هنر یا سایر فضائل بشری. لاجرم علم نیز همان اندازه که هنر نامتعهد و آزاده است، باید بی‌فایده ولی ضروری شمرده شود! پاسخ به پرسش‌هایی از قبیل این‌که فلان ستاره دوردست چه ترکیبی دارد یا هزاران هزار سال پیش، چه جنبندگانی بر زمین زیستند، همان‌قدر اصالت و ارزش دارد که نقاشی‌های استادان مشهور در موزه‌های بزرگ. اصلا کاربرد علم در زندگی یعنی همین که از مشاهده جهان و شناختن آن، به وجدی شاعرانه برسیم و بر این دین تازه که نمازش ستایش فناوری است، بشوریم و کافر شویم! بیش باد!

نویسنده
عرفان خسروی
برچسب‌ها
اشتراک گذاری
مطالب مرتبط مشاهده همه
img-content
5 دقیقه مطالعه / 4 هفته پیش
img-content
عرفان کسرایی عرفان کسرایی 7 دقیقه مطالعه | 1 ماه پیش
img-content
3 دقیقه مطالعه / 1 ماه پیش
دیدگاه‌ها
comment_icon دیدگاهت رو بنویس...

برای ثبت نظر ابتدا وارد شوید

mozooazad
به مطالعه مطالب خوب و مفید علاقه‌مندید ؟
عضو خبرنامه پرخواننده‌ترین مطالب موضوع آزاد شوید !
* 2 خبرنامه در هفته. بهترین مطالب موضوع آزاد.
تمامی فعالیت‌های این سایت تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران است.