بخونید، خونده بشید!
سعدی عزیز در سازمان ملل
بخونید، خونده بشید!
موضوع آزاد
این مطلب به بعدا می خوانم شما افزوده شد!
خودت انتخاب کن
اختصاصی موضوع آزاد
ارسطو شهابی ارسطو شهابی

اهل کتاب و سفر هستم. سعی می‌کنم تاریخچه‌ی خوانده‌ها و دیده‌ها را بیشتر مستند کنم.

دنبال کن
سعدی عزیز در سازمان ملل
6 دقیقه مطالعه / 1 سال پیش
img-content
آفتاب یزد آفتاب یزد
دنبال کن
سعدی عزیز در سازمان ملل

چندی پیش وزیر محترم امور خارجه، جناب آقای دکتر محمد جواد ظریف ریشه‌ی این باور را که شعر "بنی آدم "بر سردر سازمان ملل نقش بسته را در قالب خاطره‌ای شخصی روایت کردند. کاش بیان خاطره و توضیح جناب آقای ظریف را می‌توانستیم پایانی بر بحث قدیمی "بودن یا نبودن " شعر "بنی آدم" سعدی بر سردر ورودی سازمان ملل تلقی کنیم ولی در نوشته پیش رو خواهیم دید این پرسش به شکلی دیگر کماکان پابرجاست.

1. مطلب اینستاگرام ایشان در روزنامه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر شده و مجالی نیست تمامی آن آورده شود. به اختصار اینکه در سال 1361 که برای نخستین بار به نیویورک و سازمان ملل رفته بودند با آن پیش زمینه به جای مانده از کودکی که این شعر بر ورودی سازمان ملل نقش بسته همه ساختمان را به دنبال نشانی از آن می‌گردند و چیزی نمی‌یابند. بعدها در سال 1383 و در دوران سفارتشان در سازمان ملل، جناب آقای محمد صیرفیان از تجار اصفهان فرشی نفیس و مزین به شعر سعدی را به آن سازمان هدیه می‌دهند. پیشنهاد می‌کنم داستان پر کش و قوس نصب آن فرش در کنار فرش دیوار چین را بخوانید که طبق اشاره جناب آقای دکتر ظریف "بالاخره شعر سعدی به سازمان ملل متحد رفت".

2. ولی قصه این شعر به پیشتر برمی‌گردد. جناب آقای فریدون مجلسی دیپلمات، پژوهشگر با سابقه در همایش "سعدی و ویکتور هوگو" در فروردین امسال اشاره داشتند به اینکه در دوره‌های گوناگون که خود ایشان و پسرشان به عنوان دیپلمات قضیه این شعر را دنبال می‌کردند چیزی پیدا نمی‌کنند ولی در نهایت متوجه می‌شوند ذکاءالملک فروغی در سخنرانی خود همزمان با برگزاری جلسه برای جامعه ملل این شعر سعدی را به عنوان مصداقی بر تفکر جامعه ملل برمی‌شمرند.

3. چند سال قبل جناب آقای دکتر مصطفی دبیری، کارمند بازنشسته سازمان ملل در مقاله‌ای در نشریه "حافظ" به تفصیل به این موضوع پرداخته بود. ایشان در سال 1351 رابطه این شعر و سازمان ملل را از جناب آقای محمد علی جمالزاده نیز استعلام کرده بود که جمالزاده "بسیار متعجب" شده و از وجود هر نشانه در ژنو اظهار بی اطلاعی می‌فرمایند. جناب آقای دکتر دبیری در ادامه با همت فراوان به تحقیق در اسناد و صورت جلسات رسمی جامعه ملل مشغول می‌شوند. از یافته‌های جالب ایشان یکی پاسخ فروغی به نانسن نماینده نروژ در سپتامبر 1928 برابر مهر 1307 را می‌توان ذکر کرد. نانسن اطلاعاتی نادرست به عنوان جفای ایرانیان در حق ارامنه به حضار می‌دهد و فروغی ریشه‌های تاریخی حمایت از ارامنه در ایران را به نانسن یادآوری می‌کند. سخنان پخته فروغی اعتماد به نفسی به هیئت ایرانی می‌دهد و ایشان با اشاره به فرهنگ و حس صلح جویی و نوع دوستی ایرانیان مسئله خلع سلاح که موضوع روز بوده را پیگیر می‌شوند. البته در صورت جلسات بر جای مانده از آن زمان نقل قولی از سعدی دیده نشده.

4. سیل معروف چین در میانه درگیری‌های جمهوری خواهان و کمونیست‌ها در داخل و ژاپنی‌ها از خارج، دوازدهمین اجلاس جامعه ملل را تحت تاثیر قرار داده بود. طغیان رود یانگ تسه تلفات زیادی بر جا گذاشته و نقشی مهم درمسیر سیاسی آینده چین داشت. حسین علاء نماینده ایران در هفده شهریور 1310 در بیانیه خود که به زبان فرانسوی ایراد شد شعر "بنی آدم" را خواند و همدردی ملت ایران و چین را اعلام کرد و افزود "من امیدوارم و اطمینان دارم که هموطنانم این احساس را عملا نیز نشان خواهند داد". در صورتجلسه رسمی مجمع نام سعدی، sati آورده شده که احتمالا به این علت بوده که تنظیم صورتجلسه از راه استماع سخنرانی صورت پذیرفته. به نظر می‌رسد این علاء بوده که هشتاد و شش سال پیش اولین بار در جامعه ملل رسما از سعدی یاد می‌کند.

5. در اینکه شعر سعدی بر در و دیوار سازمان ملل در نیویورک و در ژنو حک نشده همه دیپلمات‌های گذشته و حال اتفاق نظر دارند و این قصه که چند دهه دهان به دهان منتقل شده بی اساس است ولی هنوز آنگونه که نوشته شد موضوع شفاف نشده! به نظر می‌رسد هر چه شاهدان عینی در توضیح مطلب می‌کوشند گره‌ای دیگر اضافه می‌شود. ولی باور کنید موضوع از اول آنقدرها هم پیچیده نبوده، مشکل اینجاست که بدون منبع و سند خیلی چیزها را قبول می‌کنیم. مخصوصا اگر حس غرورمان را تحریک کند.


این مقاله که قبلا در سایت آفتاب یزد منتشر شده بود از مجموعه مقالات برگزیده وب فارسی است که در موضوع آزاد باز نشر می‌شود.

نویسنده
ارسطو شهابی
برچسب‌ها
اشتراک گذاری
از همین وب‌سایت مشاهده همه
img-content
ارسطو شهابی ارسطو شهابی 10 دقیقه مطالعه | 3 ماه پیش
img-content
ارسطو شهابی ارسطو شهابی 7 دقیقه مطالعه | 7 ماه پیش
img-content
4058 خواننده / 10 دقیقه مطالعه / 1 سال پیش
از همین نویسنده مشاهده همه
img-content
ارسطو شهابی ارسطو شهابی 8 دقیقه مطالعه | 2 سال پیش
img-content
ارسطو شهابی ارسطو شهابی 6 دقیقه مطالعه | 1 سال پیش
img-content
ارسطو شهابی ارسطو شهابی 12 دقیقه مطالعه | 9 ماه پیش
مطالب مرتبط مشاهده همه
img-content
14 دقیقه مطالعه / 3 ماه پیش
img-content
ارسطو شهابی ارسطو شهابی 10 دقیقه مطالعه | 3 ماه پیش
img-content
محمدرضا ایدرم محمدرضا ایدرم 1638 خواننده / 10 دقیقه مطالعه | 3 ماه پیش
دیدگاه‌ها
comment_icon دیدگاهت رو بنویس...

برای ثبت نظر ابتدا وارد شوید

mozooazad
به مطالعه مطالب خوب و مفید علاقه‌مندید ؟
عضو خبرنامه پرخواننده‌ترین مطالب موضوع آزاد شوید !
* 2 خبرنامه در هفته. بهترین مطالب موضوع آزاد.
تمامی فعالیت‌های این سایت تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران است.