بخونید، خونده بشید!
اعداد، کدهای پنهان در طبیعت
بخونید، خونده بشید!
موضوع آزاد
این مطلب به بعدا می خوانم شما افزوده شد!
خودت انتخاب کن
اختصاصی موضوع آزاد
عرفان کسرایی عرفان کسرایی

ژورنالیست علمی

دنبال کن
اعداد، کدهای پنهان در طبیعت
14 دقیقه مطالعه / 2 ماه پیش
img-content
اعداد، کدهای پنهان در طبیعت

اعداد، سنگ بنای اصلی ساختمان ریاضیات هستند. هرچند که ریاضیات امروز، در برگیرنده شاخه های بسیار گوناگون و پیچیده است و به صورت خیره کننده ای توسعه یافته ، اما در نهایت با اعداد سر و کار دارد. مطالعات انسان شناسی نشان می دهد که بشر حتی در قدیمی ترین اعصار نیز درکی از عدد و شمارش داشته و دستکم مفهوم کم و زیاد را درک می کرده است. با تکامل تدریجی جامعه ، شمارش های ساده ضروری شد. هر قبیله باید می دانست که چند عضو و چند دشمن دارد. هر فرد باید می دانست که آیا گله گوسفندانش در حال کاهش است یا افزایش. شمارش اعداد نیز با تا کردن انگشتان، با دسته کردن سنگریزه یا چوب، کشیدن شیارهایی روی گل یا سنگ، یا کندن دندانه هایی بر یک قطعه چوب یا زدن گره هایی بر یک نخ انجام می شد. 

دستگاه اعداد ده دهی امروز ما مشخصا از روی تعداد انگشتان دست طرح ریزی شده است. مطالعات تاریخ ریاضیات نشان می دهد که دستگاه اعداد بیست بیستی، یادگار عصر پابرهنگی انسان است. این مقیاس را سرخ پوستان قاره آمریکا به کار می بردند و مشهورترین آن ، دستگاه عددی مایاهاست. اثر آن همچنان در زمانه ما نیز باقی مانده مثلا کلمه فرانسوی

quatre-vingt
یعنی چهار- بیست به جای
 huitante
 هشتاد ، یا 
quatre-vingt-dix
 یعنی چهاربیست-ده به جای 
nonante
 نود، یادگار دستگاه بیست بیستی اعصار گذشته است. 

مفهوم عدد، از دید بشر اولیه، خواص اسرار آمیزی داشت که همواره بشر را به حیرت وا می داشته است. مثلا خواص شگفت انگیز دنباله فیبوناچی Fibonacci هنوز هم حیرت برانگیز است. اینکه چرا الگوی این دنباله اعداد در طبیعت، از دانه های گل آفتابگردان گرفته تا صدف دریایی با گل کلم ظاهر می شود، همچنان موضوع مطالعات است. اغلب ریاضیدانان بزرگ تاریخ ؛ نگاهی به نظریه اعداد نیز داشته اند. فرما Fermat ؛ اویلرEuler ؛ لژاندر Legendre، دیریکله Dirichlet، ریمان Riemann و سایرین. کارل فریدریش گاوس Gauss یکی از برجسته ترین ریاضیدان اعصار جدید که در شاخه های کاملا متفاوت ریاضیات پژوهش کرده بود می گوید: ریاضیات ملکه علوم است و نظریه اعداد، ملکه ریاضیات.

ورنر هایزنبرگ در سخنرانی خود در فرهنگستان هنرهای زیبای باواریا مونیخ (۱۹۷۰) می گوید: وقتی نوجوان کم سن و سال بودم شیفته خواص اعداد بودم. مشتاق بودم بدانم که آیا عددی اوّل است یا نه. می خواستم بفهمم که تعداد اعداد اوّل بی نهایت است یا نه. این جرقه در ذهنم زده شد که ایا اصلا اعداد صحیح بیرون ازذهن انسان وجود دارند؟ یا اینکه صرفا ابزاری هستند که ذهن انسان آنها را برای فهم بهتر جهان ابداع کرده است.

در دنیای فیزیکی، در اغلب موارد شاهد ظاهر شدن عدد پی π ، عدد موهومی i و عدد نپر e هستیم. در واقع اعداد ثابت مثل عدد پلانک   h ، ثابت گذردهی خلاء ε0 ، ثابت فارادی F و ... کدهای ریاضی طبیعت هستند. این اعداد به صورت اعجاب انگیزی در معادلات الکتریسیته و مغناطیس، مکانیک شاره ها ، انتقال حرارت، مدلسازی ارتعاشات مکانیکی و ... ظاهر می شوند.


ماهنامه دانشمند| شماره 624 

نویسنده
عرفان کسرایی
برچسب‌ها
اشتراک گذاری
از همین نویسنده مشاهده همه
img-content
عرفان کسرایی عرفان کسرایی 7 دقیقه مطالعه | 2 ماه پیش
مطالب مرتبط مشاهده همه
img-content
عرفان کسرایی عرفان کسرایی 10 دقیقه مطالعه | 2 روز پیش
img-content
پوریا ناظمی پوریا ناظمی 6 دقیقه مطالعه | 6 روز پیش
دیدگاه‌ها
comment_icon دیدگاهت رو بنویس...

برای ثبت نظر ابتدا وارد شوید

mozooazad
به مطالعه مطالب خوب و مفید علاقه‌مندید ؟
عضو خبرنامه پرخواننده‌ترین مطالب موضوع آزاد شوید !
* 2 خبرنامه در هفته. بهترین مطالب موضوع آزاد.
تمامی فعالیت‌های این سایت تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران است.