بخونید، خونده بشید!
در خدمت و خیانتِ لایک
بخونید، خونده بشید!
موضوع آزاد
این مطلب به بعدا می خوانم شما افزوده شد!
خودت انتخاب کن
اختصاصی موضوع آزاد
احسان رضایی احسان رضایی

روزنامه‌نگار . نویسنده

دنبال کن
در خدمت و خیانتِ لایک
4 دقیقه مطالعه / 2 سال پیش
img-content
در خدمت و خیانتِ لایک

پدیده نمایشگاه کتاب امسال، رمانی بود از یک نویسنده جوان: «قهوه‌ سرد آقای نویسنده» نوشته روزبه معین که از یکی دو هفته قبل از نمایشگاه به میدان آمد و چاپ پشت چاپ خورد. سال گذشته هم خانم چیستا یثربی توانست رمان «پستچی»اش را تبدیل به یک تب و پدیده و موج کند. هر دوی این آثار یک وجه مشترک داشتند، اینکه قبلا از انتشار روی نسخه کاغذی از طریق صفحات مجازی معروف و مشهور شده بودند و بخشهایی از کتاب را قبلا به شکل پاورقی تلگرامی منتشر کرده بودند. این، البته تنها خدمت شبکه‌های اجتماعی و موبایلی به ادبیات نیست. فضاهای جدید، امکانات جدیدی برای دست به دست کردن گزیده کتابها و شعرها و ابیات محبوب را به دست داده‌اند و اینطوری شاعرانی مثل صائب دوباره احیا شده‌اند و بیتهای نابشان از این کانال به آن صفحه مدام دست به دست می‌شود. به علاوه که تشکیل گروه‌های تخصصی بحث و بررسی درباره یک موضوع، به نویسندگان کتابهای تخصصی هم کمک می‌کند که موضوع کتابهایشان را پیش از انتشار به نقد و داوری بگذارند. چه بسا افرادی که با انتشار بحثها و نوشته‌هایشان با همین روش انتشار مجازی و دیدن بازخوردهای مخاطبان، از خیر تبدیل این آثار به کتاب گذشته‌اند و اینطوری درختهای بیشتری حفظ شده‌اند. اصلا بعضی از ناشرها کتابهایشان را اول به شکل ای-بوک می‌فروشند تا ببینند کشش بازار چقدر است و بعدا کتاب را در چه تیراژی منتشر کنند؟ یا اصلا منتشر کنند؟
اما همه اینها فقط یک روی سکه است. این تکنولوژی مفید و راهگشا، گاهی می‌تواند عملکرد متفاوتی هم داشته باشد. شاعر یا نویسنده جوانی را تصور کنید که شعرها و داستان‌هایش را در صفحه اینستاگرام یا کانال تلگرامی عرضه می‌کند و بعد با مشاهده تعداد لایک‌ها  دفعات دیده شدن، نتیجه می‌گیرد مخاطبانی دارد که باید کتاب منتشر کند. اما این دوست ما حواسش نیست که لایک زدن و seen کردن، هزینه بسیار کمتری از کتاب خریدن دارد و ممکن است افراد در حین چک کردن و خواندن انبوهی از مطالب و تصاویر دیگر، این مطلب را هم رد کرده باشند. همه دیدیم افرادی را که در اتوبوس و مترو برای وقت‌گذرانی کانال‌ها را نگاه می‌کنند و طبیعتا این افراد بعد از به خانه رسیدن، آن مطلب و بیت را به خاطر بسپارند. یعنی تصور مخاطبی که در عمل وجود ندارد. یک گرفتاری دیگر لایک، خطر جهت دادن به شعر و هنر است. اینکه شاعر و نویسنده مورد نظر ما، برای گرفتن لایک بیشتر، بنویسد. ببیند کدام بیت یا چه حرفی بیشتر لایک می‌خورد و بعد از آن، مدام همان یک موضوع را بازتولید کند و حواسش نباشد که طبیعی است حرفهای تندتر، لایک بیشتری می‌گیرند. اینطوری نویسنده تازه‌کار به تکرار موضوعات خاصی مشغول می‌شود. نویسنده حرفه‌ای هم ممکن است از «استاد استاد»  گفتن‌های کامنت‌ها به اشتباه بیفتد و یادش برود که همه این افراد، مخاطب حرفه‌ای ادبیات نیستند. لایک، همان قدر که به ادبیات کمک می‌کند می‌تواند آسیب‌رسان هم باشد، اگر حواسمان نباشد.


یادداشت در شماره ۶۰۵ هفته‌نامه همشهری جوان نوشته شده است.

نویسنده
احسان رضایی
برچسب‌ها
اشتراک گذاری
از همین نویسنده مشاهده همه
img-content
احسان رضایی احسان رضایی 8 دقیقه مطالعه | 2 سال پیش
img-content
احسان رضایی احسان رضایی 1128 خواننده / 11 دقیقه مطالعه | 2 سال پیش
img-content
like2K
tag
احسان رضایی احسان رضایی 2431 خواننده / 7 دقیقه مطالعه | 2 سال پیش
مطالب مرتبط مشاهده همه
img-content
1199 خواننده / 5 دقیقه مطالعه / 6 ماه پیش
img-content
1184 خواننده / 15 دقیقه مطالعه / 6 ماه پیش
دیدگاه‌ها
comment_icon دیدگاهت رو بنویس...

برای ثبت نظر ابتدا وارد شوید

mozooazad
به مطالعه مطالب خوب و مفید علاقه‌مندید ؟
عضو خبرنامه پرخواننده‌ترین مطالب موضوع آزاد شوید !
* 2 خبرنامه در هفته. بهترین مطالب موضوع آزاد.
تمامی فعالیت‌های این سایت تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران است.