بخونید، خونده بشید!
آیا تنازع بقا با «احترام به حق حیات هر فرد» هم‌خوانی دارد؟
بخونید، خونده بشید!
موضوع آزاد
این مطلب به بعدا می خوانم شما افزوده شد!
خودت انتخاب کن
اختصاصی موضوع آزاد
عرفان خسروی عرفان خسروی

دیرینه‌شناس، آناتومیست، ژورنالیست و مروج علم

دنبال کن
آیا تنازع بقا با «احترام به حق حیات هر فرد» هم‌خوانی دارد؟
8 دقیقه مطالعه / 2 سال پیش
img-content
آیا تنازع بقا با «احترام به حق حیات هر فرد» هم‌خوانی دارد؟

آیا تنازع بقا با «احترام به حق حیات هر فرد» هم‌خوانی دارد؟

پاسخ کوتاه: بله.

پاسخ بلند: در این که هر موجودی حق حیات دارد، تردید نیست و چنین تردیدی تبعات فاسد دارد؛ اما نباید درباره جانورانی که حق حیات دیگری را زایل می‌کنند، قضاوت اخلاقی داشت. هم مار حق حیات دارد و هم  قورباغه، ولی مار قورباغه را خورد تا حیات خویش را بپاید.
درباره انسان وضعیت فرق می‌کند: برخی معتقدند نظام اخلاقی بنیانی برآمده از هستی‌شناسی ندارد. این نافی نظام اخلاقی نیست. اخلاق با اختیار معنی می‌یابد. اگر انسانی اختیار داشته باشد که قورباغه را بخورد یا نخورد، اخلاق می‌گوید رنج کمتری بپراکن و قورباغه را مخور! شاید هم انسان در این مورد اختیار نداشته باشد، مثلا از فرط گرسنگی یا نیاز ناچار شود قورباغه را بکشد یا بخورد.
نگاه دیگر می‌گوید اخلاق را ببوس و کناری بگذار و در عوض به صورت تکاملی به ماجرا نگاه کن! در نگاه تکاملی، تلاش برای بقا مهم است و سامانه‌های زنده‌ای که بتوانند با انرژی کمتری بقا یابند، از نظر ترمودینامیک بر سامانه‌های انرژی‌خواه‌تر ارجح می‌شوند و جای آن‌ها را می‌گیرند. می‌توان این فرضیه را بررسی کرد که در تجمیع واحدهای زنده در سطوح مختلف زیستی، سامانه‌های مجتمعی که سازگاری بیشتری دارند، از نظر ترمودینامیک نیز بخت بقای بیشتری دارند، بنابراین نظامی سازگار (مبتنی بر تنازع بقا و تنوع زیستی) در کل طبیعت فرگشت یافته و ما هم بهتر است این سازگاری را حفظ کنیم که برآیندش می‌شود «رنج کمتری در طبیعت تولید کن» (و تنوع زیستی را کاهش مده) که هم‌ارز نگاه اخلاق‌مدار است.
پس افراط یا تباینی میان قول به حق حیات و پذیرش تنازع بقا و کوشش برخی مردمان برای کاهش آسیب و رنج تحمیلی به طبیعت نمی‌بینم.

لب کلام: 
۱ - هر جاندار حق حیات دارد.
۲ - جانداران در تنازع بقا حق حیات هم را پایمال می‌کنند.
۳ - اطلاق ارزش اخلاقی به کشتن جانداران در صورتی امکان دارد که کشنده، مختار باشد.
۴ - شکارچی‌هایی که به قصد تفریح از شهر به اکوسیستم دیگری می‌روند و حیوانات را می‌کشند، با اختیار حق حیات حیوانات را پایمال می‌کنند.
۵ - تنوع زیستی نیز طی شکار کاهش می‌یابد.
۶ - کار شکارچی‌هایی که شکار تفریحی می‌کنند، نکوهیده است.
۷ - شکارچی ناچار از شکار، نکوهیده نیست.
۸ - نکوهش شکارچیان شاید مبتنی بر اخلاق باشد، یا قانونی باشد برآمده از نظام فرضی دیگری.
۹ - اصراری نیست که شکارچی مبنای این نکوهش را درک کند؛ قانون باید از شکار پیش‌گیری کند!

نویسنده
عرفان خسروی
برچسب‌ها
اشتراک گذاری
مطالب مرتبط مشاهده همه
img-content
پوریا ناظمی پوریا ناظمی 12 دقیقه مطالعه | 3 هفته پیش
img-content
1970 خواننده / 10 دقیقه مطالعه / 1 ماه پیش
دیدگاه‌ها
comment_icon دیدگاهت رو بنویس...

برای ثبت نظر ابتدا وارد شوید

mozooazad
به مطالعه مطالب خوب و مفید علاقه‌مندید ؟
عضو خبرنامه پرخواننده‌ترین مطالب موضوع آزاد شوید !
* 2 خبرنامه در هفته. بهترین مطالب موضوع آزاد.
تمامی فعالیت‌های این سایت تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران است.