بخونید، خونده بشید!
از اسحاق نیوتون تا اسحاق آسیموف
بخونید، خونده بشید!
موضوع آزاد
این مطلب به بعدا می خوانم شما افزوده شد!
خودت انتخاب کن
اختصاصی موضوع آزاد
از اسحاق نیوتون تا اسحاق آسیموف
10 دقیقه مطالعه / 2 سال پیش
img-content
مجله شهرکتاب مجله شهرکتاب
تحلیل و واکاوی مسئله‌های مربوط به فرهنگ و هنر ایران
دنبال کن
از اسحاق نیوتون تا اسحاق آسیموف

شاید متن ترجمۀ کتاب «فیزیک و جهان ما» (پائول پارسونز، ترجمۀ محسن شجری، تهران: سبزان، ۱۳۹۵) چندان ناخوانا نباشد و مطالعۀ ۳۵ فصلش خوانندۀ کنجکاو و علاقه‌مندی را که کاستی‌های کوچک را به لذت علم می‌بخشد چندان به دردسر نیندازد، اما نثر خوشخوان و فصیحی هم ندارد که به دقت یا نکته‌سنجی زبانزد بشود. هر فصل کتاب با پرسش‌هایی از قبیل «چگونه آب‌وهوا را پیش‌بینی کنیم؟»، «چگونه به هستۀ زمین سفر کنیم؟» و «چگونه خاموشی ایجاد کنیم؟» آغاز می‌شود. بی‌سلیقگی و ترجمۀ سرسری در برخی از همین عنوان‌ها به چشم می‌آید. مثلاً منظور از «خاموشی» در عنوان فصل دهم «قطع شبکۀ برق» است، یا مثلاً در عنوان فصل چهاردهم آمده: «چگونه دورفرست کنیم؟» که در نگاه اول نه‌تنها جذابیتی ندارد، بلکه به‌دلیل درج برابرنهادی ناآشنا برای «تله‌پورتیشن» در عنوان فصل ذهن مخاطب را ناخودآگاه به‌سمت مطالعۀ فصل‌های دیگری که عنوان واضح‌تری دارند می‌کشاند. نثر کتاب در جاهایی دچار خطاهای فاحشی می‌شود که باعث می‌شود تصور کنیم مترجم دانش کافی از زبان مقصد نداشته و البته جای خالی ویراستار نیز در شناسنامه و متن کتاب حفرۀ سیاه و مشهودی به جا گذاشته است: «هنگامی‌که دیراک معادلۀ خودش را به یک الکترون اعمال نمود، شگفت‌زده شد.» (ص ۱۲۵). ما هم شگفت‌زده می‌شویم، چون طوری از اعمال معادله به «یک الکترون» صحبت کرده که یاد «اعمال قانون» بر یک خودرو خلاف‌کار می‌افتیم. کتاب مشحون از چنین عباراتی است و جمله‌های معمولی کتاب هم البته از حیث بی‌نظمی و آشفتگی یادآور معدودی از انشاهای دورۀ دبستان‌اند که به‌تقلید ناشیانه از هنرنمایی‌های سعدیانه مبتلا بودند: «پادماده آن چیزی است که شما هنگامی‌که ویژگی‌های کلیدی یک ذره، مانند بار الکتریکی آن را معکوس می‌کنید، به دست می‌آید.» (ص ۱۲۴). مترجم به‌نحوی آشکار در انتخاب عبارات فارسی بی‌دقت و شلخته عمل‌ کرده و گاهی عبارت‌هایی را برگزیده که ممکن است برای خوانندۀ نه‌چندان آشنا با فیزیک کژ‌فهمی ایجاد کنند. برای مثال، همه‌جا از «تولید» انرژی صحبت کرده، نه «تبدیل» یا «به ‌دست ‌آوردن» انرژی: «روش دیگری هم برای تولید انرژی از خورشید وجود دارد.» (ص ۱۶۲).

اما بزرگ‌ترین بی‌سلیقگی کتاب شاید بی‌دقتی در ضبط فارسی اعلام باشد، بی‌سلیقگی‌ بدایندی که البته مدت‌هاست به سکۀ رایجی در بسیاری از کتاب‌های علمی مبدل شده است و نقطۀ اوج آن هم نام بردن از «اسحاق نیوتون» و «اسحاق آسیموف» است. شگفت آن‌که مترجم نام‌های توراتی دیگر را از گزند سنتِ ایرانیِ تعریب بی‌نصیب گذاشته، گرچه آن‌ها را نیز به‌دقت ضبط نکرده است. شاید انتظار گزافی باشد که همۀ ترجمه‌های کتاب‌های علمی از نظر دقت و نکته‌سنجی با کار مترجم‌های حرفه‌ای و شهیر پهلو بزنند، اما کم‌کاری ناشران در سرسری‌ گرفتن ویرایش زبانی و علمی این کتاب‌ها به‌خوبی نشان می‌دهد مخاطب کتاب‌های علمی در کشور ما بیش‌ازاندازه سهل‌القبول و تشنۀ هرچه‌ در بازار هست پنداشته می‌شود.

از همین وب‌سایت مشاهده همه
img-content
7 دقیقه مطالعه / 2 سال پیش
img-content
12 دقیقه مطالعه / 2 سال پیش
مطالب مرتبط مشاهده همه
img-content
like3K
tag
عرفان کسرایی عرفان کسرایی 3757 خواننده / 14 دقیقه مطالعه | 2 ماه پیش
img-content
like5K
tag
پدرام بهروزی پدرام بهروزی 5381 خواننده / 9 دقیقه مطالعه | 2 ماه پیش
img-content
like34K
tag
عرفان خسروی عرفان خسروی 34443 خواننده / 10 دقیقه مطالعه | 2 ماه پیش
دیدگاه‌ها
comment_icon دیدگاهت رو بنویس...

برای ثبت نظر ابتدا وارد شوید

mozooazad
به مطالعه مطالب خوب و مفید علاقه‌مندید ؟
عضو خبرنامه پرخواننده‌ترین مطالب موضوع آزاد شوید !
* 2 خبرنامه در هفته. بهترین مطالب موضوع آزاد.
تمامی فعالیت‌های این سایت تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران است.